منبع : http://www.atousahakhamaneshi.mihanblog.com/post/125

تاریخ تمدن – دانلود کتاب های تاریخی - ایران باستان – تبادل لینک – چهره های ماندگار مشاهیر – اسطوره و افسانه های باستان – دایرکتوری تبادل لینک

در طول تاریخ افراد مختلفی بنای بیستون را توصیف کرده اند. اولین آنها کتسیاس یونانی بود. او به ما می گوید که یک چاه و یک باغ در زیر این بنای یادبود قرار داشت که توسط سمیرامیس ملکه آشوری به خداوند اهدا شده است. کتسیاس نام خدای یونانی یعنی زئوس را در آنجا بکار می برد. نویسنده رومی تاسیتوس ما را از وجود قربانگاهی برای هرکول آگاه می سازد و این گزارش در سال ١٩۵٩ با پیدا شدن مجسمه خدای یونانی،‌ هرکول، به حقیقت می پیوندد. بعد از سقوط امپراتوری هخامنشیان اهمیت این بنا به دست فراموشی سپرده می شود و در قرن هفتم یک داستان افسانه ای به ما می گوید که این نقش برجسته ها، نقش خسروپرویز است که بر دشمنانش پیروز شده است. در سده های میانی یک جغرافیدان و جهانگرد عرب به نام ابن حوقل با دیدن نقش برجسته داریوش و اسیران فکر کرد که داریوش، یک معلم است که در جلوی دانش آموزان ایستاده است. او کمان داریوش را شلاقی تصور کرد که معلم برای تنبیه بچه ها از آن استفاده می کرده است. در سال ١۵٩٨ رابرت شرلی، دیپلمات انگلیسی به ایران سفر کرد تا با شاه عباس صفوی در مورد جنگ با عثمانی صحبت کند. یکی از همراهان شرلی، فردی فرانسوی بود به نام آبل پینسن. او این نقش برجسته ها و کتیبه های آن را که بر بالای صخره قرار گرفته بود عروج عیسی توصیف کرد که نوشته هایی به زبان یونانی در اطراف آن نوشته شده است. مطمئنا پینسن نقش گئومات مغ را که زیر پای داریوش بزرگ افتاده بود را ندیده بود. ولی او آخرین کسی نبود که اشتباه می کرد. در سال ١٨٠٨ یک جهانگرد فرانسوی به نام ژاردن نگاره بیستون را صلیبی با دوازده حواری انگاشت و در سال ١٨١٨ دانش پژوه انگلیسی روبرت کرپورتر نخستین طرح از بیستون را تهیه کرد. او نگاره بیستون را در پیوند با صحنه ای از تورات دانسته بود. به گمان او تصویر داریوش و شورشیان نمایشی بود از نمایندگان ١٠ قوم اسرائیلی در حضور سلمانصر شاه آشور.

ولی اولین کوشش جدی توسط یک انگلیسی به نام هنری راولینسون در سال ١٨٣۵ انجام گرفت. او که به نظر می رسید کوهنورد ماهری باشد چندین مرتبه از صخره بیستون برای تهیه رونوشت هایی از متون میخی بالا رفت. این سیستم نوشتاری تا آن زمان ناشناخته بود. اما راولینسون واژه داریوش (Da^rayavaus) را از پیش بواسطه پژوهش های دانشمندان می شناخت. او توانست حروف داریوش را در میان متون پارسی باستان کتیبه بیستون پیدا کند. همچنین دانش پژوه آلمانی فریدریش گروتفند هم در زمینه رمزگشایی خط میخی پارسی باستان پیشرفت های خوبی کرده بود و زمانی که راولینسون یادداشت هایی از این دانشمند آلمانی بدست آورد، موفق شد رمز این خط کهن را بشکافد و اولین جمله هایی که او با آن مواجه شد این ها بود:

جالب اینکه او این لیست را در کتاب تاریخ هرودوت نیز دیده بود، جایی که نامها به ترتیب ذکر شده آمده بودند. در سال ١٨٣٧ راولینسون باز به بیستون برگشت و به همراه یک پسر چابک کرد رونوشت های جدیدی از نیمی از متن پارسی باستان تهیه کرد. او این کار را با به خطر انداختن جانش انجام می داد. چونکه کوهنوردی بر روی صخره بیستون کار بسیار سخت و دشواری بود. راولینسون بالاخره تمام راز و رمز خط پارسی باستان را کشف کرد. او همچنین کتاب مقدس اوستا را خواند و بزودی توانست تمام متن پارسی باستان را بخواند و گرامر و دستور و واژگان این زبان را بشناسد. یادش گرامی و نامش جاوید باد.

– منبع +

www.TarikheMa.ir